Ubezpieczenie od powodzi – zabezpiecz swoje mieszkanie

Powódź stulecia, a według niektórych komentatorów powódź tysiąclecia, zdarzyła się w Polsce w 1997 roku. Wówczas południową i zachodnią Polskę, a także wschodnią część Niemiec, Czechy i północno-zachodnią Słowację oraz wschodnią Austrię zalała woda. Rzeki wystąpiły z brzegów, zatapiając tysiące domów, bloków mieszkalnych, obiektów przemysłowych i komercyjnych. Woda odebrała życie łącznie 114 osobom, a szkody, jakie wywołała, naraziły mieszkańców wspomnianych krajów na 3,5 miliarda dolarów strat. Wielu ludzi straciło dorobek całego życia. To wydarzenie jest jednym z wielu powodów, dla których warto ubezpieczyć swój dom od powodzi i podtopienia. Na czym polega takie ubezpieczenie od powodzi?

Powódź stulecia

Początek wakacji w 1997 roku w Polsce okazał się być wstępem do tragicznych wydarzeń. Pierwsze intensywne opady miały miejsce w dniach od 2 do 10 lipca. Padało właściwie bez przerwy, w wyniku czego już 6 lipca pierwsze wsie i miasteczka na południu Polski zostały zalane. Z brzegów wystąpiła Nysa Kłodzka i Odra. W kolejnych dniach woda opadowa i fala popowodziowa zalewały kolejne miejscowości, a ludzie nie potrafili przeciwdziałać podtopieniom. Nikt, nawet w najczarniejszych scenariuszach, nie spodziewał się, jak tragiczna w skutkach będzie ta powódź.

Pod wodą znalazły się wsie, mniejsze i większe miejscowości. 8 lipca Odra zalała Racibórz, 9 lipca wylew nastąpił w Koźlu, a 10 lipca w Opolu, Krapkowicach i Dobrzeniu Wielkim. 12 lipca pod wodą znalazł się Rybnik wraz z częścią cmentarza – 300 grobów zabrała woda. Woda nie oszczędziła zabytków Wrocławia. To jednak okazało się tylko wstępem do drugiego aktu powodziowej historii. Druga fala opadów trwała od 18 do 22 lipca i znów spowodowała ogromne szkody.

Bilans powodzi z 1997 roku był tragiczny:

  • 1 300 zalanych miast,
  • 40 000 osób straciło dorobek całego życia,
  • 7 000 zniszczonych domów,
  • 680 000 zniszczonych mieszkań,
  • 4 000 uszkodzonych lub zniszczonych mostów,
  • 14 400 km zniszczonych dróg,
  • 800 zalanych szkół,
  • 106 000 osób ewakuowano z terenów powodziowych.

Zaledwie część poszkodowanych miała ubezpieczone mieszkania od powodzi. Dziś taka ochrona ubezpieczeniowa cieszy się popularnością, zwłaszcza na terenach, gdzie występuje ryzyko powodziowe.  

Zagrożenie powodziowe – definicja w polisach ubezpieczeniowych

Powódź jest zjawiskiem mogącym wystąpić w związku z roztopami śniegu i lodu, jak i obfitymi opadami deszczu. Nie odnotowuje się jej regularnie – przez wiele lat w Polsce możemy nie mieć z takim zjawiskiem do czynienia, ale kiedy nadejdzie, może spowodować bardzo duże straty finansowe. Ostatnia powódź z 2010 roku stanowiła wielkie niebezpieczeństwo dla wszystkich miast i miasteczek nad Wisłą i w jej dorzeczu.

Standardowe ubezpieczenie nieruchomości zwykle obejmuje ubezpieczenie domu czy mieszkania od ognia i innych zdarzeń losowych. Mogłoby się wydawać, że w zakres takiego ubezpieczenia wchodzi również powódź. Definicja ochrony ubezpieczeniowej w takim przypadku może wykluczać odszkodowanie powodziowe. Warto zwrócić uwagę, czy w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU) znajduje się takie wykluczenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.

Powódź to nie to samo, co zalanie, o czym koniecznie trzeba pamiętać przy ustalaniu warunków ubezpieczenia mieszkania. Są to dwa oddzielne zdarzenia losowe. Różnica polega na przyczynach powstawania szkody. Jeśli chodzi o ryzyko powodzi, mowa tu o możliwych szkodach, które powstaną w wyniku:

  • nadmiernych opadów atmosferycznych, głównie deszczu, śniegu, gradu,
  • topienia się lodu i śniegu,
  • topienia się kry lodowej,
  • tworzenia się zatorów lodowych,
  • spływu wody po zboczach lub stokach na terenach górskich i pofałdowanych,
  • podwyższenia lustra wody w rzekach, jeziorach, sztucznych zbiornikach,
  • sztormu i wzrostu poziomu wód morskich.

Powódź nie musi być postrzegana wyłącznie w kategoriach zagrożeń sezonowych. Ryzyko podtopienia nieruchomości występuje przez cały rok, ale wyróżniamy różne rodzaje powodzi, w zależności od pory roku:

  • od marca do października – powodzie roztopowe, roztopowo-opadowe i zatorowe,
  • od grudnia do stycznia – powodzie opadowe,
  • od października do marca – powodzie sztormowe.

Południowa część Polski najbardziej narażona jest na powodzie spowodowane opadami deszczu oraz deszczu nawalnego. Natomiast północna i środkowa część Polski zagrożona jest powodziami roztopowymi. Gdzieniegdzie, głównie na wybrzeżu, występują powodzie spowodowane deszczem nawalnym, a na krańcach północnych, przy morzu – powodzie sztormowe.

Ubezpieczenie domu od powodzi

Z roku na rok coraz więcej właścicieli nieruchomości decyduje się wykupić ubezpieczenie domu czy mieszkania. Jednak nie każda oferta ubezpieczenia będzie adekwatna do naszych potrzeb. Ubezpieczenie nieruchomości nie jest tym samym, co ubezpieczenie powodziowe.

Towarzystwa ubezpieczeniowe różnie traktują ryzyko powodzi. Część z nich wymaga od klientów dokupienia umowy rozszerzonej do podstawowego ubezpieczenia mienia obejmującego dom czy mieszkanie, w wyniku czego szkody powodziowe są objęte ochroną ubezpieczeniową, ale też i składka na takie ubezpieczenie ulega podwyższeniu. W nielicznych firmach ubezpieczeniowych ubezpieczenie nieruchomości ujmuje ryzyko powodzi w podstawowym wariancie.

Niewykluczone, że ubezpieczenie od powodzi będzie oferowane przez firmę ubezpieczeniową wyłącznie w podstawowym zakresie i może dotyczyć tylko ochrony murów i stałych elementów domu czy mieszkania. Natomiast nie obejmie możliwych strat powodziowych na wyposażeniu.

Konstrukcja ubezpieczenia od powodzi opiera się na klasycznym ubezpieczeniu mieszkania. Chroni więc ono majątek ubezpieczonego. Gdyby w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej doszło do nieszczęśliwego zdarzenia, w wyniku którego budynek lub elementy wyposażenia mieszkania bądź domu uległyby zniszczeniu, wówczas ubezpieczony uzyska z odszkodowania środki, które pozwolą mu wyremontować dom lub mieszkanie oraz odkupić zniszczone sprzęty.

Ważne jest, by tak dopasować swoje ubezpieczenie, aby obejmowało ono odpowiednią ochronę ubezpieczeniową, np. nie tylko mury i elementy stałe nieruchomości, ale również ruchomości domowe.

Podstawowe ubezpieczenie nieruchomości chroni od pożaru i zalania instalacji, co z oczywistych powodów nie wyczerpuje katalogu wszystkich możliwych zdarzeń losowych czy zjawisk atmosferycznych, mogących powodować zniszczenia mienia. Dlatego tak ważne jest, aby ubezpieczenie powodziowe rzeczywiście obejmowało podtopienie i powódź.

Jak towarzystwa ubezpieczeniowe traktują zagrożenie powodzią?

Przy ustalaniu wysokości składki na ubezpieczenie od powodzi firmy ubezpieczeniowe biorą pod uwagę to, w jakiej strefie powodziowej znajduje się ubezpieczany budynek. Inaczej traktowana jest nieruchomość zlokalizowana tuż obok rzeki lub zbiornika wodnego, gdzie zagrożenie powodzią jest realne, a inaczej, jeśli jest to budynek znajdujący się w pewnej odległości od zbiornika wodnego. Jednocześnie ubezpieczyciele definiują taki zbiornik jako jezioro, sztuczne jezioro, staw czy rzekę. Przed ustaleniem szczegółów umowy szacowane jest ryzyko tego, czy na skutek np. silnych opadów wiosennych i zbyt dynamicznego rozmarzania lodu poziom wody w zbiornikach podniesie się do tego stopnia, że wystąpi ona z brzegów i zaleje nieruchomości znajdujące się w pobliżu.

Większym ryzykiem powodzi dotknięte są domki jednorodzinne, czyli wolnostojące budynki, jedno- lub dwukondygnacyjne położone w strefie zagrożenia powodziowego. Natomiast mieszkania znajdujące się w budynkach wielorodzinnych są mniej narażone na zalanie, poza tymi, które są zlokalizowane na parterze.

Ubezpieczyciele oferujący ubezpieczenie przed powodzią inaczej będą wyceniać koszt ochrony za mieszkania znajdujące się na terenie zalewowym na parterze i te, które są usytuowane na wyższych piętrach budynków wielorodzinnych. Pozwala im to na dostosowanie poziomu ryzyka ubezpieczeniowego i kosztów ubezpieczenia do realnie występującego zagrożenia.

Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, biorąc pod uwagę powodzie z ostatnich lat, wskazał na strefy zagrożenia powodziowego, z których korzystają również ubezpieczyciele. Wyróżniamy cztery strefy ryzyka:

  • Strefa I – znikome zagrożenie wystąpienia powodzi.
  • Strefa II – małe prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi.
  • Strefa III – zagrożenie wystąpienia powodzi.
  • Strefa IV – szczególne zagrożenie wystąpienia powodzi.

Co można ubezpieczyć od powodzi?

W ramach ubezpieczenia nieruchomości ochroną można objąć mury i stałe elementy konstrukcyjne, a w ubezpieczeniu dodatkowym ochrona może być rozszerzona również na mienie ruchome na wypadek zdarzenia losowego, jakim jest powódź. Od powodzi ubezpieczyć można m.in.:

  • dom na etapie budowy,
  • domki letniskowe,
  • dzieła sztuki i zbiory kolekcjonerskie,
  • przenośny sprzęt elektroniczny,
  • drzewa i krzewy,
  • rośliny ozdobne w pomieszczeniach,
  • przedmioty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Powódź nie musi przy tym mieć klasycznego przebiegu. Ubezpieczeniem może być objęte także ryzyko przesiąkania wód gruntowych, zawilgocenia oraz zagrzybienia.

Zdarza się, że ubezpieczyciel odmówi klientowi wykupienia ubezpieczenia przed powodzią, jeśli dana nieruchomość znajduje się na terenie zalewowym. Definicja tego terenu wskazuje, że to miejsce, na którym w ciągu ostatniej dekady wystąpiły co najmniej dwie powodzie. O wysokości składki na ubezpieczenie przed powodzią decyduje m.in. liczba powodzi w przeciągu ostatnich 10–20 lat.

Kiedy klient zgłosi szkodę, ubezpieczyciele mogą potwierdzić, czy wystąpiła powódź, uzyskując informacje z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMiGW). Jeśli instytut ten nie potwierdzi takiego zdarzenia, to przy ustalaniu odszkodowania i prawa do niego ubezpieczyciel weźmie pod uwagę stan faktyczny i rozmiar szkód w miejscu ubezpieczenia.

Źródła:

https://wiadomosci.onet.pl/kraj/powodz-tysiaclecia-polska-w-1997-roku/vpy01yk#slajd-13

https://rankomat.pl/nieruchomosci/ubezpieczenie-nieruchomosci-od-powodzi-na-czym-polega

https://www.ubezpieczeniaonline.pl/mieszkania-domu/a/czy-polisa-chroni-przed-powodzia/112.html

https://www.ubezpieczeniaonline.pl/mieszkania-domu/a/ubezpieczenie-od-powodzi-ile-kosztuje-i-co-obejmuje/234.html